Hình vẽ cây của trẻ phát triển theo độ tuổi. Ban đầu chỉ là những nét nguệch ngoạc, dần dần, chúng trở nên rõ nét hơn với thân cây và một chùm là không cắm vào đất; sau đó mới có một đường ngang là mặt đất rồi tới rễ cây. Khi lên 8,9 tuổi, trẻ sẽ vẽ tất cả cành lá gộp lại trong một hình tròn. Trên 10 tuổi, trẻ đã có khả năng vẽ các loại cây khác nhau. Trong giai đoạn này, nếu trẻ chỉ vẽ cây với một hình tròn không rõ là cây gì, điều này có thể phản ánh tình trạng kém trí lực hoặc triệu chứng rối nhiễu tình cảm. 

Mỗi chi tiết nhỏ trong bức vẽ như vị trí của cây, thân, cành và tán lá đều chứa đựng những ý nghĩa riêng

Thấu hiểu trẻ qua hình vẽ cây

Vị trí của cây 

Khi bé vẽ cây lên phía trên của trang giấy, nơi thể hiện sự tiếp xúc với bên ngoài, cho thấy sự phát triển của trí tuệ. Hình vẽ ở phía trên, bên trái là biểu hiện của tính hướng nội, vị kỷ, bám mẹ; ngược lại, phía trên, bên phải cho thấy trẻ có tính hướng ngoại, năng động quan tâm đến người khác, gắn bó với bố hơn…Thêm vào đó, hình vẽ ở phần dưới trang giấy nói về bản năng và tình cảm. 

Thấu hiểu trẻ qua hình vẽ cây

Thân cây

Thân cây tượng trưng cho bản ngã của trẻ có vững vàng hay không, các cành cây cho thấy sự phát triển nhân cách. Gốc vẽ lớn, rộng nói lên sự thích nghi của con trẻ với thế giới vật chất, nếu cây phát triển về phía trên là biểu hiện xu hướng thiên về trí tuệ.

Cành cây và tán lá

Cành cây và tán lá là những giá trị của trí tuệ. Khi con vẽ những cành cây chằng chịt hoặc trụi lá, điều này thể hiện cảm xúc đang rối bời, có điều gì đó mặc cảm. Còn những cây vẽ không đối xứng, mọc ra nhiều cành nhọn cho thấy bé có xu hướng tính cách hung hăng.

Một đứa trẻ vẽ tán lá cây to, tròn xum xuê biểu lộ một khả năng tâm lý ổn định và nhận thức tốt. Nếu trẻ vẽ tán lá giống như một mớ bọt tròn trĩnh có hình bầu dục thì điều này chứng tỏ trẻ rất dễ bị ảnh hưởng bởi người khác và kém khả năng tưởng tượng. Nếu tán lá lại được thể hiện như những lượn sóng hay mớ tóc xoăn tít thì đó là một đứa trẻ dễ bảo và dễ thích nghi.

Tóm lại, khi ba mẹ quan sát thấy một cái cây vẽ với tán lá và thân cây dài bằng nhau thì đứa trẻ đó đang phát triển bình thường. Mặt khác, nếu tranh vẽ của trẻ có thân cây vừa dài, vừa thu hẹp ở phía trên, phần sát đất rất to thì đó là một dấu hiệu cho thấy sự kém phát triển về trí tuệ. 

Nguồn tham khảo:

- Sách: “Khám phá trẻ em qua nét vẽ của tác giả Lê Khanh.

- La découverte de votre enfant par le dessinc - Roseline David (Dịch bởi: Nguyễn Thị Nhất)